Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал 45 суудалтай. Үүнээс 40 нь МАН, тав нь АН-ын төлөөлөл. Тэдний холбогдсон хэргүүдийн дийлэнх нь нийслэлийн томоохон төсөл, тендер, төрийн өмчит компанийн санхүүжилт, албан тушаалын эрх мэдэлтэй холбоотой. Тухайлбал, Туулын хурдны зам, Тойрог замын төслүүдээс 6.6 тэрбум төгрөг шилжүүлсэн гэх хэрэг, “Сэлбэ дэд төв”-ийн 197.6 тэрбум төгрөгийн тендер, “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн 290.1 сая төгрөгтэй холбоотой асуудлууд байна.

Тэгвэл эдгээр төлөөлөгч хэн бэ, ямар хэрэгт холбогдсон, мөрдөн шалгах ажиллагаа ямар шатанд явна вэ?

 Х.Нямбаатар: Нийслэлийн мега төслүүдийн шалгалтын хүрээнд яллагдагчаар татагджээ

Х.Нямбаатар 2016 оноос УИХ-ын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар ажиллаж байгаад 2023 онд нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчаар томилогдсон. Түүнийг хотын даргаар ажиллаж байх үеийн нийслэлийн төсөл, хөтөлбөрүүдтэй холбоотой асуудлаар Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлд заасан эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашигласан гэх үндэслэлээр яллагдагчаар татан шалгаж байгаа талаар мэдээлсэн. Улсын Ерөнхий прокурорын тушаалаар Цагдаагийн ерөнхий газар, Авлигатай тэмцэх газар, Тагнуулын ерөнхий газар хамтран нийслэлд хэрэгжүүлсэн төсөл, хөтөлбөрүүдэд шалгалт явуулж байгаа юм.

АТГ-ын мэдээлснээр, Х.Нямбаатар мөрдөн шалгах байгууллагын дуудсан хугацаанд ирээгүй бөгөөд 2026 оны Наймдугаар сарын 10-нд Монгол Улсын хилээр гарсан нь тогтоогджээ. Тиймээс Интерполоор дамжуулан байршлыг нь тогтоох ажиллагаа явуулж байгаа аж.

Харин Х.Нямбаатар Канадад суралцаж байгаагаа цахим хуудсаараа дамжуулан мэдээлж, долоо хоног бүр шууд дамжуулалт хийж байгаа. Тэрбээр Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг хөрөнгө орлогоо нотолсон тохиолдолд эх орондоо очно гэсэн байр суурь илэрхийлсэн юм.

Түүний үед Нийслэлийн Засаг даргын нэгдүгээр орлогчоор ажиллаж байсан Т.Даваадалай ч зам, дэд бүтцийн төслүүдтэй холбоотой хэрэгт холбогдон шалгагдаж байна. Т.Даваадалай 2024 оны орон нутгийн сонгуулиар Баянзүрх дүүргээс НИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдож, мөн оны аравдугаар сарын 15-нд Нийслэлийн Засаг даргын эдийн засгийн хөгжил, дэд бүтцийн асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогчоор томилогджээ. Түүнийг Туулын хурдны зам болон Тойрог замын нэгдүгээр, хоёрдугаар төслийн хүрээнд эхнэрийнхээ болон хамаарал бүхий хүмүүсийн үүсгэн байгуулсан компаниудын дансаар дамжуулан 6.6 тэрбум төгрөг шилжүүлж, мөнгө угаасан байж болзошгүй хэрэгт холбогдуулан шалгаж эхэлсэн. Цагдаагийн байгууллагаас мэдээлснээр гүйцэтгэгчээр шалгарсан аж ахуйн нэгжүүдээс эхнэр Б.Анхтуяа болон түүний үеэл дүүгийн үүсгэн байгуулсан компанид 5.6 тэрбум төгрөг, эхнэрийнх нь найзын үүсгэн байгуулсан хоёр компанид 709 сая төгрөг, эхнэрийнх нь 50 хувийг эзэмшдэг компанид 47.9 сая төгрөг шилжүүлсэн байж болзошгүй нөхцөл байдал тогтоогджээ. Мөн уг хэрэгт түүний төрсөн дүү Т.Мөнхдалай холбогдон шалгагдаж байгаа бол эхнэр Б.Анхтуяаг Интерполын “хөх булант” мэдэгдлээр эрэн сурвалжилж, АНУ-д цагаачлал хүссэн болохыг тогтоосон байна.

Т.Даваадалай 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 29-нд албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөхдөө хууль хяналтын байгууллагатай хамтран ажиллаж, гэм буруугүйгээ нотолно гэж мэдэгдэж байв. Түүнд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг цуцалж, хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн боловч шүүхээс нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаах шийдвэр гаргажээ.

 

 Б.Эрдэнэсүх: Эхнэр, хүүхдийнхээ эсрэг хүчирхийлэл үйлдсэн хэргээр 4 жил 6 сарын ял авсан

2020 оны сонгуулиар Сүхбаатар дүүргээс НИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдсон Б.Эрдэнэсүх тухайн үед НИТХ дахь АН-ын бүлгийн даргаар ажиллаж байжээ. Түүнд холбогдох гэр бүлийн хүчирхийллийн хэргийг шүүх хэлэлцэж, 2026 оны есдүгээр сарын 28-нд 4 жил 6 сарын хорих ял оноосон байна. Мөн эхнэр болон хүүхдийнх нь сэтгэл санааны хохиролд 43.5 сая төгрөг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.

Шүүх түүнийг эхнэрийнхээ эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан, эхнэр болон насанд хүрээгүй хүүхдийнхээ эсрэг гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн, эхнэрээ хууль бусаар мөрдөн мөшгөсөн хэрэгт гэм буруутайд тооцсон байна. Харин 2005-2020 онд эхнэрээ байнга зодсон гэх үйлдлийг хангалттай нотлогдоогүй үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгожээ.

 

Л.Хосбаяр: Нийслэлийн мега төслүүдтэй холбоотойгоор шалгагдаж байна

Х.Нямбаатарын үед Нийслэлийн Засаг даргын нийгмийн салбар, ногоон хөгжил, агаар, орчны бохирдол хариуцсан орлогчоор ажиллаж байсан Л.Хосбаяр ч нийслэлийн мега төслүүдтэй холбоотой асуудлаар АТГ-т шалгуулж байна. Түүнийг хуулийн байгууллагаас шалгаж эхэлсэн, гэр болон ажлын байранд нь нэгжлэг хийсэн гэх мэдээлэл гарахад Л.Хосбаяр “Тийм зүйл байхгүй” гэж мэдэгдэж байжээ.

Харин 2026 оны есдүгээр сарын 11-нд тэрбээр АТГ-т очиж тайлбар өгснөө хүлээн зөвшөөрсөн ч өөрийгөө яллагдагч, сэжигтнээр татаагүй гэж мэдэгдсэн байна. Тэрбээр “Миний хувьд эрхэлж байсан ажил үүргийн хувьд АТГ-т очиж тодруулга өгсөн. Өнөөдрийн байдлаар эрүүгийн хэрэгт холбогдон шалгагдаж байгаа зүйл байхгүй. Өөрийгөө хуулийн хүрээнд үнэн, шударга ажиллаж байсан гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Намайг сонгосон иргэд эргэлзэхгүй байгаарай” гэжээ. Харин АТГ-аас түүнтэй холбоотой мэдээлэл ирсэн, мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж байгааг мэдэгдсэн юм.

Б.Сэргэлэнбаатар: 197.6 тэрбум төгрөгийн тендерт өөрийн эзэмшлийн компани шалгарсан гэх асуудал

“Сэлбэ дэд төв”-ийн тендертэй холбоотой асуудлаар НИТХ-ын төлөөлөгч Б.Сэргэлэнбаатар шалгуулж байна. Тэрбээр “Професионалстрой” ХХК-ийн 30 хувийн хувьцааг эзэмшдэг бөгөөд тус компани 197.6 тэрбум төгрөгийн тендерт шалгарсан юм. Компанийн үлдсэн 70 хувийг Ш.Мөнхсайхан эзэмшдэг байна. Б.Сэргэлэнбаатар хувьцаа эзэмшигч болсноос сарын дараа тус компани тендерт шалгарсан гэх мэдээллийн дараа АТГ хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээж, түүнийг болон Ш.Мөнхсайханыг 48 цагийн хугацаагаар саатуулжээ. Улмаар Б.Сэргэлэнбаатарыг суллаж, хилийн хоригтойгоор гадуур шалгаж эхэлсэн байна.

Тэрбээр нийслэлийн МАН-ын Бага хуралд оролцох үеэрээ энэ асуудлаар тайлбар өгөхдөө “Нийслэлд төсөв зарцуулдаг, тендертэй холбоотой албан тушаал дээр байгаагүй. Тендерт нөлөөлсөн гэх хэргийг хууль журмын дагуу шалгуулаад явж байгаа. АТГ-т гурван удаа мэдүүлэг өгсөн. Саатуулагдах үедээ ажлаа хийгээд явж байсан” гэж мэдэгджээ.

Ж.Энхжаргалан: 210 сая төгрөгийн гэрээ байгуулж, өөртөө 15 сая төгрөгийн цалин бодсон гэх хэрэг

Харин “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байсан НИТХ-ын төлөөлөгч Ж.Энхжаргаланг албан тушаалын бүрэн эрхээ урвуулан ашиглаж, өөртөө болон хамаарал бүхий компанид давуу байдал бий болгосон байж болзошгүй хэрэгт шалгасан байна. Тодруулбал, “Каар трейд” ХХК-тай 210 сая төгрөгийн гэрээ шууд байгуулсан, эрх бүхий албан тушаалтны шийдвэргүйгээр өөртөө 15 сая төгрөгийн цалин бодуулсан, мөн хамаарал бүхий “Би ар Би” ХХК-ийн үйл ажиллагааны зардалд 65.1 сая төгрөг гаргуулсан гэх асуудалд холбогджээ. АТГ-аас мөрдөн шалгах ажиллагааг дуусгаж, хэргийг 2026 оны аравдугаар сарын 27-нд прокурорт шилжүүлсэн байна. 

Нийслэлийн төлөөлөгчдийн нэр холбогдсон хэргүүдийн цаана юу байна вэ?

Дээрх мэдээллүүдийг нэгтгэвэл НИТХ-ын зургаан төлөөлөгчийн нэр дараах асуудлуудаар холбогдож байна.

1. Х.Нямбаатар — нийслэлийн төсөл, хөтөлбөртэй холбоотой эрх мэдэл, албан тушаалын хэрэг.
2. Т.Даваадалай — замын төслүүдтэй холбоотой 6.6 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ, мөнгө угаасан байж болзошгүй хэрэг.
3. Б.Эрдэнэсүх — гэр бүлийн хүчирхийллийн хэрэгт 4 жил 6 сарын хорих ял авсан.
4. Л.Хосбаяр — нийслэлийн мега төслүүдтэй холбоотой асуудлаар шалгагдаж байгаа.
5. Б.Сэргэлэнбаатар — “Сэлбэ дэд төв”-ийн 197.6 тэрбум төгрөгийн тендертэй холбоотой хэрэг.
6. Ж.Энхжаргалан — “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн 210 сая төгрөгийн гэрээ, 15 сая төгрөгийн цалин, 65.1 сая төгрөгийн зардалтай холбоотой хэрэг.

Харин “Професионалстрой” ХХК-ийн 70 хувийн хувьцаа эзэмшигч Ш.Мөнхсайхан мөн “Сэлбэ дэд төв”-ийн тендерийн хэрэгт холбогдон шалгагдсан байна.